Zelfaanzuigende pomp vs hydrofoor: wat is het verschil (en welke heb jij nodig)?

Zelfaanzuigende pomp vs hydrofoor: als je een waterpomp voor je tuin of huis zoekt, kom je deze keuze heel vaak tegen. En eerlijk: de namen klinken alsof het bijna hetzelfde is. Allebei kunnen ze water verplaatsen, allebei kunnen ze druk opbouwen, en allebei worden ze verkocht voor “tuinberegening” of “watervoorziening”.

Maar het verschil is groot, vooral in gebruiksgemak en comfort.

Wil je af en toe de tuin sproeien of een regenton leegpompen?
Wil je dat de pomp automatisch aan/uit gaat bij het openen van een kraan?
Wil je stabiele druk (bij sproeiers of meerdere tappunten)?
Of wil je vooral een simpele, betaalbare setup?

In dit artikel leg ik het duidelijk uit, zonder technisch geneuzel. Daarna weet je welke optie bij jou past, en voorkom je miskopen.

Dit artikel hoort bij de pijler Waterpomp tuin: complete gids. Daar vind je ook de clusters over sproeiers/zones, druk/debiet/opvoerhoogte en installatie op regenton/IBC.

Snelle keuzehulp (30 seconden)

Als je snel wilt beslissen:

Kies een zelfaanzuigende pomp als je vooral:
- handmatig sproeit (aan/uit met stekker of schakelaar),
- één taak tegelijk doet,
- een eenvoudige en goedkope oplossing zoekt.
Kies een hydrofoor als je vooral:
- automatisch water wilt (open kraan = pomp start),
- stabiele druk wilt voor meerdere tappunten of vaste beregening,
- minder “pendelen” en comfortabeler gebruik wilt.

Veel mensen kiezen eigenlijk geen “beter” of “slechter”, maar kiezen op basis van hoe vaak en hoe automatisch ze het willen.

Wat is een zelfaanzuigende pomp?

Een zelfaanzuigende pomp (oppervlaktepomp) staat meestal droog, naast je waterbron (regenton, IBC, put). Hij heet “zelfaanzuigend” omdat hij (na primen) lucht uit de aanzuigleiding kan wegwerken en water kan aanzuigen — binnen grenzen.

Hoe gebruik je hem meestal?

Je zet hem aan met een schakelaar of stekker.
Je gebruikt water (tuinslang, sproeier).
Je zet hem weer uit.

Wanneer voelt dit ideaal?

Als je af en toe sproeit.
Als je één taak tegelijk doet.
Als je het niet erg vindt om zelf even aan/uit te zetten.

Let op: “zelfaanzuigend” betekent niet “nooit primen”. Bij de eerste keer (en soms na leegloop) moet je vaak primen. Zie “Tuinpomp primen/ontluchten“.

Wat is een hydrofoor?

Een hydrofoor is in de basis een pomp met:

een drukschakelaar (die automatisch start/stop regelt),
en vaak een drukvat (ook wel expansievat/drukketel).

Het idee:

Je opent een kraan → druk daalt → pomp start automatisch.
Je sluit de kraan → druk stijgt → pomp stopt.

Waarom is dat drukvat belangrijk?

Het drukvat:

dempt drukschommelingen,
zorgt voor minder vaak starten/stoppen,
maakt de waterdruk “rustiger”.

In de praktijk voelt een hydrofoor daarom meer als “leidingwater”: stabieler en automatischer.

Zelfaanzuigende pomp vs hydrofoor: de belangrijkste verschillen

Hier wordt het concreet.

A) Gebruiksgemak (handmatig vs automatisch)

Zelfaanzuigende pomp: meestal handmatig aan/uit.
Hydrofoor: automatisch aan/uit bij drukvraag.

Als je vaak even “kort water nodig hebt”, is een hydrofoor erg prettig.

B) Drukstabiliteit

Zelfaanzuigende pomp kan prima druk geven, maar bij wisselende vraag merk je sneller schommelingen.
Hydrofoor met drukvat geeft vaak stabielere druk, vooral bij meerdere tappunten.

C) Pendelen (steeds aan/uit)

Zonder drukvat kan een pomp snel “pendelen” als er kleine lekkages zijn of als je heel weinig water afneemt.
Een hydrofoor (met drukvat) pendelt meestal minder, tenzij er lekkage is of het vat/instelling niet klopt.

D) Toepassingen

Zelfaanzuigende pomp: ideaal voor sproeien, regenton, IBC, één gebruiker.
Hydrofoor: ideaal voor automatische tappunten, meerdere kranen, vaste beregening met gemak.

E) Kosten en complexiteit

Zelfaanzuigende pomp: vaak goedkoper en simpeler.
Hydrofoor: duurder, meer onderdelen, iets meer installatie/afstelling.

Wanneer kies je welke? (scenario’s)

Hier zijn de meest voorkomende situaties.

Scenario 1 — “Ik wil af en toe sproeien met een sproeier”

Dan is een zelfaanzuigende pomp vaak genoeg, zeker als je:

1 sproeier tegelijk gebruikt,
of zones maakt (zie Tuinpomp voor sproeier (bar + aantal sproeiers + zones)),
en je drukverlies beperkt (slang/haspel, zie Tuinpomp weinig druk (drukverlies)).

Scenario 2 — “Ik wil dat de pomp automatisch start als ik water pak”

Dan is een hydrofoor (of pomp met drukschakelaar/drukvat) veel fijner.

Scenario 3 — “Ik heb pop-up sproeiers / vaste beregening”

Dan wil je meestal:

stabiele druk,
en goede zone-indeling.

Dit kan met een sterke zelfaanzuigende pomp, maar een hydrofoor geeft vaak meer comfort en stabiliteit (zeker als je ook tappunten gebruikt).

Scenario 4 — “Ik wil meerdere tappunten tegelijk”

Bijvoorbeeld:

tuinslang én buitenkraan,
of tuinslang én druppelslang.

Dan is een hydrofoor vaak de betere match, omdat hij druk stabieler houdt.

Scenario 5 — “Ik wil zo simpel en goedkoop mogelijk”

Dan is de zelfaanzuigende pomp vaak de winnaar.

Druk, debiet en sproeiers: wat werkt het best?

Veel mensen kiezen op basis van “bar”, maar je moet eigenlijk denken zoals in “tuinpomp voor sproeier” en “opvoerhoogte tuinpomp uitgelegd“:

Voor sproeiers heb je druk + debiet nodig.
Voor meerdere sproeiers tegelijk is vooral debiet de limiterende factor.
Voor comfort (automatisch, stabiel) is een hydrofoor fijn.

Praktische tip

Als je al een zelfaanzuigende pomp hebt en je mist vooral comfort:

soms kun je upgraden met een drukschakelaar/drukvat (afhankelijk van model),
maar vaak is een complete hydrofoorset de netste oplossing.

Kosten, geluid en onderhoud (eerlijk overzicht)

Kosten

Zelfaanzuigende pomp: vaak lagere instapprijs.
Hydrofoor: hogere prijs door drukvat + schakelaar.

Geluid

Beide kunnen geluid maken (trillingen).
Een goede opstelling (rubber mat, solide ondergrond, niet tegen de muur) scheelt enorm.

Onderhoud

Zelfaanzuigende pomp: vooral filter schoonhouden, luchtlekken voorkomen.
Hydrofoor: idem, plus:
- drukvat (voordruk) checken als hij gaat pendelen,
- lekkages opsporen (kleine lekkage = vaker starten).

Stappenplan: zo maak je de juiste keuze (simpel)

Beantwoord deze vragen:

Wil je automatisch water?
- Ja → hydrofoor
- Nee → zelfaanzuigende pomp
Gebruik je vaak korte watermomenten (even gieter vullen, snel spoelen)?
- Ja → hydrofoor is comfortabeler
Wil je vooral sproeien (1 taak tegelijk)?
- Ja → zelfaanzuigende pomp vaak genoeg
Wil je meerdere tappunten of vaste beregening met gemak?
- Ja → hydrofoor
Heb je vaak “weinig druk” of “tweede sproeier = drama”?
- Dan zit het vaak in debiet/drukverlies/zones, niet per se in hydrofoor vs pomp.

Veelgemaakte fouten

Hydrofoor kopen terwijl je alleen af en toe één sproeier gebruikt (onnodige kosten).
Zelfaanzuigende pomp kopen terwijl je eigenlijk automatische kraanbediening wilt (irritatie).
Drukproblemen proberen op te lossen met “meer bar” terwijl debiet of drukverlies het probleem is.
Geen filter gebruiken bij regenwater/IBC → verstoppingen en drukverlies.
Aanzuigkant niet luchtdicht → aanzuigproblemen en schommelende druk.

FAQ

Is een hydrofoor altijd beter?
Nee. Het is vooral comfortabeler en automatischer. Voor simpel sproeien is een zelfaanzuigende pomp vaak prima.

Kan een zelfaanzuigende pomp ook automatisch?
Soms wel, met accessoires zoals een drukschakelaar/drukvat, maar dat hangt af van je setup. Een echte hydrofoorset is meestal het meest “plug-and-play”.

Welke is beter voor sproeiers?
Beide kunnen werken. Het hangt vooral af van druk/debiet en jouw zones. Hydrofoor is vaak stabieler en comfortabeler.

Waarom pendelt mijn hydrofoor (gaat steeds aan/uit)?
Vaak door een kleine lekkage, verkeerde voordruk in het vat, of te weinig afname. Dit is meestal op te lossen.

Heb ik een drukvat nodig?
Als je automatische regeling wilt zonder veel aan/uit schakelen: ja, een drukvat helpt enorm.