Een tuinpomp schakelt aan uit (ook wel “pendelen” genoemd) is één van de meest irritante problemen die je kunt hebben. Het klinkt niet alleen vervelend—het is ook slecht voor je pomp. Steeds opnieuw starten en stoppen geeft extra slijtage aan de motor, schakelaars en onderdelen. En soms merk je het ook in je waterdruk: die wordt onrustig.
Het gebeurt vaak bij:
- hydrofoorsystemen (pomp + drukvat + drukschakelaar),
- tuinpompen met automatische drukschakelaar,
- systemen met micro-irrigatie (druppelslang) of kleine afnames,
- en ook bij installaties met een klein lek of lucht in de leiding.
In dit artikel gaan we het stap voor stap oplossen. Je krijgt:
- de meest voorkomende oorzaken,
- een duidelijk diagnoseplan (van snel naar dieper),
- een tabel met symptomen,
- en praktische oplossingen die je meteen kunt uitvoeren.
Dit artikel hoort bij de pijler Waterpomp tuin: complete gids. Het sluit vooral aan op (hydrofoor vs zelfaanzuigend), (druppelslang + drukregelaar) en (terugslagklep/voetklep).
Snelle diagnose (1 minuut): wat is het meest waarschijnlijk?
Als jouw tuinpomp steeds aan/uit gaat, is in 80% van de gevallen één van deze dingen de oorzaak:
- Klein lek aan de perszijde (kraan, koppeling, sproeier, verdeler)
- Drukvat-probleem (te weinig voordruk of defect membraan)
- Drukschakelaar te strak / verkeerd afgesteld
- Terugslagklep lekt terug (druk loopt weg)
- Lucht of aanzuigprobleem (druk schommelt)
We lopen ze hieronder in logische volgorde af.
Wat betekent “tuinpomp schakelt aan uit” precies?
Met “tuinpomp schakelt aan uit” bedoelen we meestal:
- de pomp start kort, stopt weer, start weer…
- soms elke paar seconden, soms elke minuut
- terwijl je eigenlijk weinig of geen water afneemt
Dit zie je vooral bij automatische systemen. Een simpele zelfaanzuigende pomp met stekker kan natuurlijk ook “aan/uit”, maar dat doe jij dan zelf. Hier gaat het om ongewenst automatisch schakelen.
Wanneer is schakelen normaal?
Een pomp mag natuurlijk stoppen als:
- je kraan dicht gaat,
- je sproei-zone klaar is,
- of je druk is opgebouwd.
Niet normaal is:
- schakelen terwijl er geen water gevraagd wordt,
- of extreem frequent schakelen (pendelen).
De 6 hoofd-oorzaken (met simpele uitleg)
Oorzaak 1 — Een klein lek aan de perszijde (meest voorkomend)
Zelfs een mini-lek kan druk laten dalen.
De drukschakelaar detecteert drukverlies → pomp start → bouwt druk op → stopt → druk loopt weer weg → start weer.
Waar zitten die lekken vaak?
- koppelingen bij haspel
- verdelers/kranen
- sproeierkoppelingen
- druppelslang aansluitingen
- drukmeter of T-stuk (schroefdraad)
Tip: een lek hoeft niet altijd te “spuiten”. Een druppeltje per minuut kan al genoeg zijn om pendelen te veroorzaken.
Oorzaak 2 — Drukvat (hydrofoor) heeft verkeerde voordruk of is defect
Een hydrofoor gebruikt een drukvat om druk op te vangen. Als de voordruk niet klopt (te laag) of het membraan kapot is, dan wordt het vat “ineffectief”. Gevolg:
- heel kleine afname → pomp start direct
- pomp stopt snel → start snel weer
Signalen:
- pomp pendelt vooral bij kleine afnames
- druk schiet snel omhoog/omlaag
- vat klinkt “vol water” (doffe klank) of juist leeg (afhankelijk van type)
Oorzaak 3 — Drukschakelaar verkeerd ingesteld
Sommige systemen hebben instelbare start/stop druk. Als de bandbreedte te klein is of verkeerd staat, kan de pomp snel schakelen.
Dit gebeurt vaker bij:
- “zelfbouw” setups
- oudere installaties
- als iemand eraan gedraaid heeft zonder plan
Oorzaak 4 — Terugslagklep/voetklep lekt terug
Als de terugslagklep niet goed sluit, loopt druk weg (of water loopt terug). Daardoor zakt de druk en start de pomp opnieuw.
Signalen:
- druk zakt weg nadat de pomp stopt
- pomp start ook zonder waterafname
- je moet vaker primen (bij aanzuigkant)
Dit sluit aan op (voetklep/terugslagklep).
Oorzaak 5 — Lucht in het systeem (luchtlek / slecht primen)
Lucht maakt de druk onstabiel.
Je ziet dan vaak:
- borrelend geluid
- schommelende druk
- sproeiers die “ademen”
De drukschakelaar kan dit interpreteren als drukverlies → pendelen.
Zie ook (zuigt niet aan) en (primen).
Oorzaak 6 — Te kleine waterafname (micro-irrigatie/druppelslang)
Dit is heel typisch bij:
- druppelslang
- micro-sproeiers
- een kraan die maar nét open staat
Als de pomp “te groot” is voor de afname, bouwt hij direct druk op en stopt. Zodra er een klein beetje drukverlies is, start hij weer.
Oplossingen zitten vaak in:
- drukregelaar,
- juiste instellingen,
- of een systeem dat beter past bij kleine afnames (drukvat helpt).
Stappenplan diagnose: zo los je het op (logische volgorde)
We gaan van makkelijk naar moeilijk, zodat je snel resultaat hebt.
Stap 1 — Check: gebeurt het ook als alles dicht is?
- Zet alle kranen dicht.
- Ontkoppel desnoods je tuinslang/sproeier zodat je zeker weet dat er geen afname is.
Als hij dan nog pendelt: er is drukverlies door lek/terugslagklep/drukvat.
Stap 2 — Zoek zichtbare lekken (10 minuten)
Loop alles na:
- koppelingen
- verdelers
- sproeier-aansluitingen
- druppelslang koppelingen
Tip: droog alles eerst af met keukenpapier en kijk of het weer nat wordt.
Stap 3 — Kijk naar de drukmeter (als je die hebt)
Observeer:
- bouwt druk op → stopt → druk zakt langzaam → start weer
Dat wijst vaak op lek of terugslagklep. - schiet druk snel op en neer
Dat wijst vaker op drukvat/instellingen.
Stap 4 — Test terugslagklep / voetklep
- Als druk wegzakt zonder afname: terugslagklep kan lekken.
- Soms helpt schoonmaken, maar vaak is vervangen de snelste oplossing.
Stap 5 — Check drukvat (alleen hydrofoor)
- Schakel de pomp uit en laat druk af (kraan open).
- Meet/controleer voordruk (afhankelijk van type).
- Als het vat “vol water” lijkt en geen buffer geeft: membraan kan defect zijn.
(Als je wilt, kan ik je hierna een exact sub-stappenplan geven voor jouw type drukvat. Dat verschilt per model.)
Stap 6 — Lucht/aanzuigzijde controleren
- Luchtlekken aan aanzuigzijde geven vaak ook andere symptomen (borrelen, slecht aanzuigen, drukschommeling).
- Check koppelingen en O-ringen.
Stap 7 — Pas systeem aan bij micro-afname
Als de oorzaak “te kleine afname” is:
- werk met zones (grotere afname per zone),
- gebruik drukregelaar (bij druppelslang),
- of zorg voor voldoende buffer (drukvat).
Tabel: symptoom → oorzaak → oplossing
| Symptoom | Meest waarschijnlijke oorzaak | Oplossing |
|---|---|---|
| Pomp schakelt aan/uit zonder watergebruik | Lek of terugslagklep lekt | Lek zoeken, terugslagklep checken/vervangen |
| Pendelen vooral bij kleine afname | Drukvat/instellingen of micro-irrigatie | Drukvat checken, drukregelaar, grotere afname per zone |
| Druk zakt langzaam weg na stoppen | Lek of terugslagklep | Koppelingen nalopen, klep vervangen |
| Borrelen/ratelen + pendelen | Luchtlek / slecht primen | Aanzuig luchtdicht, primen/ontluchten |
| Veel aan/uit in korte tijd | Te kleine bandbreedte drukschakelaar | Instellingen checken/aanpassen |
Veelgemaakte fouten
- Alleen aan de drukschakelaar draaien zonder eerst lekken te checken.
- Filter/zeef vergeten: verstopping → rare druk → pendelen.
- Druppelslang gebruiken zonder drukregelaar → onstabiele druk.
- Terugslagklep vergeten of goedkoop exemplaar dat snel lekt.
- Pomp te zwaar kiezen voor een mini-afname.
FAQ
Is pendelen echt schadelijk?
Ja, frequent starten/sluiten geeft extra slijtage en kan de levensduur verkorten.
Kan een klein lek echt pendelen veroorzaken?
Ja. Zelfs een langzaam druppeltje kan druk laten zakken.
Wat als ik geen drukmeter heb?
Dan kun je nog steeds veel doen: lekken zoeken, terugslagklep checken, systeem isoleren (ontkoppelen) en luisteren/observeren.
Komt dit alleen voor bij hydrofoor?
Meestal wel, maar ook pompen met automatische drukschakelaar kunnen dit doen.
Afsluiting
Als je tuinpomp schakelt aan uit, is dat meestal geen “mysterie”, maar gewoon druk die ergens wegloopt of een systeem dat niet matcht met de waterafname. Begin met lekken en terugslagklep, check daarna drukvat/instellingen, en pas je setup aan als je micro-irrigatie gebruikt.
Voor het complete overzicht: Waterpomp tuin: complete gids.
Handige links:
