Een terugslagklep tuinpomp is zo’n klein onderdeel dat enorm veel verschil kan maken. Met de juiste terugslagklep start je pomp makkelijker, blijft de aanzuigleiding gevuld (minder gedoe met primen), krijg je stabielere druk en voorkom je dat water terugloopt richting regenton/IBC.
Maar… als je ‘m verkeerd plaatst of de verkeerde maat kiest, kun je juist problemen krijgen: minder debiet, meer weerstand, drukschommelingen of een pomp die steeds aan/uit schakelt.
In deze gids leg ik het simpel en praktisch uit:
- wat een terugslagklep tuinpomp precies doet,
- waar je hem het beste plaatst (aanzuig- of perszijde),
- welke maat je nodig hebt (en waarom “te klein” vaak ellende geeft),
- en hoe je ‘m monteert zonder luchtlekken.
Dit artikel hoort bij de Pillar Page “Waterpomp tuin: complete gids” en sluit aan op aanzuigen/primen, druk schommelt, schakelt aan/uit, aanzuigslang en drukverlies.
Wat is een terugslagklep (en wat doet hij)?
Een terugslagklep is een “eenrichtingsklep”. Water mag er maar één kant doorheen. Zodra de stroom stopt, sluit de klep en voorkomt hij dat water terugstroomt.
Bij een tuinpomp zorgt een terugslagklep tuinpomp meestal voor:
- prime behouden: de aanzuigslang blijft gevuld met water
- sneller starten: minder (of geen) opnieuw vullen/ontluchten
- stabielere druk: minder drukverlies door terugstromen
- minder kans op pendelen bij bepaalde systemen (hydrofoor)
- bescherming tegen terugloop richting tank/bron
Belangrijk: een terugslagklep helpt vooral als je systeem anders leegloopt of lucht pakt.
Terugslagklep vs voetklep: wat is het verschil?
Dit is een veelgemaakte verwarring.
Terugslagklep
- kan overal in de leiding zitten (meestal in aanzuigleiding of vlak bij pomp)
- laat water één kant op
- heeft meestal geen zeef
Voetklep
- is een terugslagklep met zeef aan het uiteinde van de aanzuigleiding
- zit meestal in het water (regenton/IBC/put)
- houdt grover vuil tegen
Kort:
- Wil je vooral dat water niet terugloopt? → terugslagklep
- Wil je dat + vuil tegenhouden aan het einde? → voetklep (met zeef)
Voor regenwater is een zeef vaak handig, maar die kan ook sneller verstoppen. Dus filterstrategie blijft belangrijk.
Waar plaats je een terugslagklep tuinpomp?
Dit is de kernvraag. Er zijn grofweg 3 plekken waar mensen hem zetten, en elke plek heeft een logica.
Optie A: In de aanzuigleiding, zo dicht mogelijk bij de pomp (meest gekozen)
Wanneer:
- je pomp staat naast regenton/IBC
- je wilt dat de aanzuigslang gevuld blijft
- je hebt last van opnieuw primen
Waarom dit goed werkt:
- de hele aanzuigleiding blijft gevuld
- minder kans op lucht in de pomp
- makkelijk toegankelijk voor onderhoud
Let op:
- aanzuigzijde moet luchtdicht blijven. Als je daar extra koppelingen toevoegt, moet je netjes monteren.
Optie B: In de aanzuigleiding, helemaal aan het uiteinde (voetklep in het water)
Wanneer:
- je hebt een lange aanzuigslang
- water loopt snel terug
- je wilt een zeef tegen grof vuil
Waarom dit goed werkt:
- de hele leiding blijft gevuld
- je houdt vuil aan het begin tegen
- ideaal bij “zuigt niet aan” situaties
Let op:
- voetklep kan verstopt raken (slib/blad)
- bij IBC: liever niet op de bodem (slib)
Optie C: Op de perszijde (na de pomp) – alleen in specifieke situaties
Wanneer:
- je wilt terugstroming na de pomp voorkomen (bijv. leidingen die omhoog lopen)
- je hebt een systeem waar druk terugloopt richting pomp
Maar: voor prime-problemen helpt dit meestal minder, want het gaat om de aanzuigzijde.
Welke maat heb je nodig? (dit gaat vaak mis)
De maat van je terugslagklep tuinpomp moet passen bij je leiding/ slangdiameter én bij de aansluiting van je pomp.
Basisregel
- Kies minstens dezelfde maat als je aanzuigleiding / pomp-aansluiting.
- Ga liever niet kleiner, want dan creëer je een flessenhals.
Voorbeeld:
- Pomp aanzuigaansluiting: 1″ → kies 1″ terugslagklep
- Aanzuigslang: 1 1/4″ → kies 1 1/4″ klep (of een klep die dit ondersteunt)
Waarom te klein slecht is
Een te kleine klep:
- verhoogt weerstand,
- verlaagt debiet,
- kan drukschommelingen geven,
- kan cavitatie verergeren,
- en maakt je pomp “zwaarder” (soms wordt hij warmer, Tuinpomp wordt heet).
Let op: inch vs mm en binnen/buitendraad
Je ziet vaak maten zoals:
- 3/4″
- 1″
- 1 1/4″
En je ziet:
- binnendraad (female)
- buitendraad (male)
- slangtule-uitgangen
Tip: kijk naar je pomp en je koppelingen:
- Heeft je pomp 1″ buitendraad? Dan heb je vaak een klep met 1″ binnendraad nodig aan die kant.
Welke soorten terugslagkleppen zijn er?
Niet elke terugslagklep is hetzelfde. De keuze hangt af van doorstroming, vuil en montage.
1) Veerbelaste terugslagklep (spring check valve)
Pluspunten:
- sluit snel
- compact
Minpunten:
- kan iets meer weerstand geven
- gevoelig voor vuil (veermechanisme)
2) Klep-/swing terugslagklep
Pluspunten:
- vaak minder weerstand
- goed bij hogere flow
Minpunten:
- neemt soms meer ruimte in
- moet correct georiënteerd worden
3) Voetklep met zeef
Pluspunten:
- houdt grof vuil tegen
- prime blijft goed
Minpunten:
- kan sneller dichtslibben bij IBC/regenwater
- vraagt onderhoud
Stappenplan monteren (lekvrij, zonder luchtproblemen)
Hier is een praktisch stappenplan voor montage.
Stap 1: Bepaal je plek
- prime-problemen? → aanzuigzijde
- veel rommel in water? → voetklep/zeef + voorfilter
- makkelijke toegang? → vlak bij pomp
Stap 2: Check pijlrichting
Bijna elke terugslagklep heeft een pijl.
Die pijl moet wijzen in de richting van de waterstroom (van bron naar pomp of van pomp naar slang).
Stap 3: Afdichting goed doen
- Met rubber ring? → schoon, recht, handvast (niet overtrekken)
- Zonder ring? → teflontape/afdichtdraad op schroefdraad
Stap 4: Test op lekkage en lucht
- alles droogmaken
- pomp laten draaien
- check op druppels en luchtbellen (transparant filter is handig)
Stap 5: Test of prime blijft
- pomp uit
- 10–30 min wachten
- start opnieuw: zuigt hij direct? Top.
Veelvoorkomende problemen + oplossingen
Probleem 1: pomp verliest prime (moet steeds opnieuw gevuld)
Mogelijke oorzaken:
- terugslagklep sluit niet goed (vuil, slijtage)
- luchtlek in aanzuigleiding (mini lek)
- voetklep hangt in slib
Oplossing:
- klep reinigen of vervangen
- koppelingen luchtdicht maken
- aanzuigpunt hoger plaatsen
Probleem 2: druk schommelt of sproeier “ademt”
Mogelijke oorzaken:
- klep lekt intern of blijft hangen
- te kleine klep veroorzaakt weerstand
- filter deels verstopt
Oplossing:
- check klep + maat
- filter reinigen
- zie Tuinpomp druk schommelt
Probleem 3: pomp schakelt steeds aan/uit (hydrofoor)
Mogelijke oorzaken:
- terugslagklep lekt → druk loopt weg
- klein lek in systeem
Oplossing:
- klep vervangen
- lek zoeken
(zie tuinpomp schakelt aan uit)
Probleem 4: minder druk na plaatsen klep
Mogelijke oorzaken:
- klep te klein of verkeerd type
- verkeerd om gemonteerd
Oplossing:
- maat vergroten
- pijlrichting checken
- kies klep met lagere weerstand
Tabel: situatie → beste plek → beste type
| Situatie | Beste plek | Type klep |
|---|---|---|
| Pomp moet vaak opnieuw primen | Aanzuigleiding bij pomp | Terugslagklep (passende maat) |
| Lange aanzuigslang, water loopt terug | Uiteinde in water | Voetklep met zeef |
| IBC met slib | Aanzuigleiding + aanzuigpunt boven bodem | Terugslagklep + voorfilter |
| Hydrofoor pendelt | Dicht bij pomp / juiste richting | Terugslagklep (goed sluitend) |
| Hoge flow (sproeiers) | Aanzuigzijde, ruime maat | Lage weerstand type (swing) |
Checklist + onderhoud
Een terugslagklep is geen “plaats en vergeet” onderdeel, zeker niet bij regenwater.
Checklist
- juiste maat (niet kleiner dan leiding)
- juiste richting (pijl)
- toegankelijk voor onderhoud
- voldoende filterstrategie
Onderhoud
- bij regenwater: af en toe checken op vuil
- bij problemen: demonteren en reinigen
- bij slijtage: vervangen (vaak goedkoper dan eindeloos zoeken)
FAQ
Heb ik altijd een terugslagklep nodig?
Niet altijd. Maar als je prime verliest, druk schommelt of een hydrofoor pendelt, helpt een goed geplaatste terugslagklep vaak wél.
Waar plaats ik hem het beste?
Meestal in de aanzuigleiding, zo dicht mogelijk bij de pomp. Bij lange aanzuigslang kan een voetklep aan het uiteinde beter zijn.
Welke maat moet ik kiezen?
Minstens de maat van je aanzuigleiding/pomp-aansluiting. Niet kleiner, want dat geeft weerstand en drukverlies.
Kan een terugslagklep drukverlies veroorzaken?
Ja, vooral als hij te klein is of een type met veel weerstand. Kies de juiste maat en een passend type.
Afsluiting
Een terugslagklep tuinpomp is klein, maar super belangrijk als je prime wilt vasthouden en gedoe met lucht of terugloop wilt verminderen. Plaats ‘m meestal aan de aanzuigzijde (liefst toegankelijk), kies een maat die bij je leiding en pomp past, en monteer netjes luchtdicht. Dan merk je vaak meteen: sneller starten, stabielere druk en minder “geklooi”.
