Cavitatie tuinpomp klinkt misschien technisch, maar het probleem is eigenlijk heel herkenbaar. Je hoort een hard, knarsend “grindgeluid”, de pomp loopt onrustig, en de druk of waterstraal is niet stabiel. Veel mensen denken dan: “Er zit zand in” of “Mijn pomp gaat stuk”. En eerlijk? Dat kan kloppen—want cavitatie tuinpomp kan op termijn echt schade veroorzaken.
Het goede nieuws: cavitatie is vaak te voorkomen en meestal ook op te lossen met praktische aanpassingen. In dit artikel leg ik in gewone taal uit:
- wat cavitatie precies is (zonder ingewikkelde theorie),
- hoe je zeker weet dat jouw probleem cavitatie is,
- waarom cavitatie tuinpomp zo vaak voorkomt bij regentonnen/IBC en lange aanzuigslangen,
- en wat je stap voor stap kunt doen om schade te voorkomen.
Dit artikel hoort bij de Pillar Page “Waterpomp tuin: complete gids” en sluit aan op Debiet, druk en opvoerhoogte, Tuinpomp zuigt niet aan, Tuinpomp weinig druk, Filter & terugslagklep tuinpomp, IBC aansluiten, Stille tuinpomp en Pomp wordt heet.
Snelle check: herken jij cavitatie?
Cavitatie tuinpomp lijkt meestal op één of meer van deze signalen:
- grindachtig/knarsend geluid (alsof er steentjes doorheen gaan)
- de pomp klinkt “droog” of “rauw” en niet soepel
- druk schommelt of de straal pulst
- de pomp wordt sneller warm
- het probleem wordt erger bij meer vraag (sproeier open, meerdere sproeiers, langere slang)
Als je dit herkent: lees vooral door, want cavitatie tuinpomp is een van de dingen waarbij “even door blijven draaien” juist geen goed idee is.
Wat is cavitatie bij een tuinpomp?
Cavitatie betekent simpel gezegd: de pomp krijgt niet genoeg water aan de “zuigkant”, waardoor er dampbelletjes ontstaan. Die belletjes klappen weer in elkaar als de druk in de pomp stijgt. Dat “klappen” geeft:
- dat typische knarsende geluid,
- trillingen,
- en op termijn schade aan onderdelen.
Je hoeft niet alle fysica te snappen om het op te lossen. Denk er zo aan:
De pomp probeert meer water te trekken dan er makkelijk kan binnenkomen. Dan ontstaat er “gepruts” met belletjes en dat is cavitatie.
Belangrijk: cavitatie gebeurt vooral aan de aanzuigzijde (suction side). Dus als je iets gaat verbeteren, begint het bijna altijd daar.
Waarom is cavitatie tuinpomp slecht?
Soms hoor je mensen zeggen: “Ach, hij klinkt een beetje ruw, maar hij werkt toch?”
Dat is bij cavitatie tuinpomp gevaarlijk. Want cavitatie kan:
- de waaier (impeller) “opeten” (pitting: kleine putjes),
- afdichtingen sneller laten slijten,
- zorgen voor warm lopen (Tuinpomp wordt heet),
- en uiteindelijk leiden tot lekkage of defect.
Kortom: cavitatie tuinpomp is geen “cosmetisch geluid”, maar een signaal dat je beter serieus neemt.
Cavitatie vs luchtlek vs zand: hoe weet je wat het is?
Deze drie worden vaak door elkaar gehaald. Hier is een simpele scheiding.
Cavitatie tuinpomp
- geluid: hard knarsen/grind, vaak erger bij hogere vraag
- effect: druk kan schommelen, pomp wordt warm
- oorzaak: te weinig aanvoer aan de zuigkant (restrictie/te hoge zuighoogte)
Luchtlek aanzuigzijde
- geluid: borrelen, “zuigen”, soms ratelen
- effect: onrustige straal, vaak luchtbellen in transparant filter
- oorzaak: koppelingen niet luchtdicht, O-ring scheef, scheurtje
👉 Luchtlek? Zie Tuinpomp zuigt niet aan en Tuinpomp druk schommelt.
Zand/slib door de pomp
- geluid: kan ook schuren/knarsen, maar vaak minder “ritmisch”
- effect: filter snel vol, prestaties verslechteren
- oorzaak: IBC bodemslib, geen goede filtering
👉 IBC? Zie IBC aansluiten en Filter & terugslagklep tuinpomp.
Snelle tip:
Als het knarsen duidelijk erger wordt als je de sproeier verder openzet of meer sproeiers tegelijk gebruikt, dan wijst dat vaak richting cavitatie tuinpomp.
10 oorzaken van cavitatie tuinpomp (meest voorkomend)
Hier komen de echte boosdoeners. Als cavitatie tuinpomp speelt, is het meestal één (of een combinatie) van deze punten.
Oorzaak 1 — Aanzuigslang te lang
Hoe langer de aanzuigslang, hoe meer weerstand aan de zuigkant. En weerstand aan de zuigkant is precies wat cavitatie tuinpomp triggert.
Praktisch:
Zet de pomp liever dichter bij de waterbron, zodat de aanzuigslang kort blijft.
Oorzaak 2 — Aanzuigslang te dun
Te dun = te weinig doorvoer aan de zuigkant.
De pomp “trekt” en krijgt te weinig, en cavitatie tuinpomp kan ontstaan.
Oorzaak 3 — Verkeerde slang (slappe tuinslang)
Een normale tuinslang is niet gemaakt om “onder vacuüm” te staan. Bij zuigen kan hij:
- deels dichtknijpen,
- vervormen,
- en zo extra restrictie geven → cavitatie tuinpomp.
Oplossing: versterkte aanzuigslang.
Oorzaak 4 — Filter op de zuigkant is (bijna) verstopt
Dit is een grote klassieker bij regenwater. Een half verstopt filter is soms al genoeg om cavitatie tuinpomp te veroorzaken, vooral bij sproeiers.
👉 Zie Filter & terugslagklep tuinpomp en Onderhoud tuinpomp.
Oorzaak 5 — Te hoge zuighoogte
Zuighoogte = het hoogteverschil tussen waterniveau en pomp. Hoe hoger je moet “trekken”, hoe lastiger het wordt.
- Pomp staat hoog op een plank
- Regentonnen staan laag
- Waterniveau zakt → zuighoogte wordt ineens groter
→ cavitatie tuinpomp wordt waarschijnlijker.
Oorzaak 6 — Waterniveau te laag (regenton/IBC bijna leeg)
Zelfde verhaal: als de ton bijna leeg is, moet de pomp meer moeite doen, en cavitatie tuinpomp kan plots beginnen.
👉 Past ook bij Tuinpomp wordt heet.
Oorzaak 7 — Lucht in de aanzuigleiding (gedeeltelijk)
Luchtlekken veroorzaken niet alleen aanzuigproblemen, maar kunnen ook “cavitatie-achtige” symptomen geven. Zeker in combinatie met restrictie.
👉 Zie Tuinpomp zuigt niet aan.
Oorzaak 8 — Te veel bochten, koppelingen en verloopjes aan de zuigkant
Elke bocht en koppeling geeft weerstand. Aan de perszijde is dat vervelend (drukverlies), maar aan de zuigzijde is het extra kritisch voor cavitatie tuinpomp.
Oorzaak 9 — Aanzuigkorf/voetklep zit verstopt of te klein
Veel mensen hebben een aanzuigzeef/voetklep. Goed idee, maar als hij:
- te klein is,
- verstopt is,
- of in slib hangt,
dan is cavitatie tuinpomp dichterbij dan je denkt.
Oorzaak 10 — Te veel “vraag” voor de situatie
Soms is de pomp op papier krachtig, maar de aanvoer kan het niet bijbenen. Bijvoorbeeld:
- meerdere sproeiers tegelijk,
- sproeier met hoge doorstroming,
- lange slangen én hoge vraag.
Dit is geen “slechte pomp”, maar een mismatch. Je vraagt meer dan er binnen kan komen → cavitatie tuinpomp.
Diagnoseplan: in 15–30 minuten de oorzaak vinden
Hier is een stappenplan dat echt werkt. Je hoeft niet alles te meten; je zoekt de grootste restrictie.
Stap 1 — Stop, luister, en doe geen schade-test
Als je duidelijk cavitatie tuinpomp hoort (grind/knarsen): zet de pomp uit. Je wilt niet onnodig slijtage veroorzaken.
Stap 2 — Controleer waterniveau en zuighoogte
- Is de tank bijna leeg?
- Staat de pomp hoger dan nodig?
Snelle proef: vul de ton wat bij (of wacht op regen) en kijk of het geluid vermindert. Als cavitatie tuinpomp weg is bij hoger waterniveau, dan is zuighoogte/aanvoer de sleutel.
Stap 3 — Maak filter(s) schoon
Dit is vaak de snelste winst:
- filter pot open,
- zeef schoon,
- O-ring checken.
Stap 4 — Test met “lage vraag”
- Geen sproeier, geen haspel
- Vrije uitstroom in emmer
Als cavitatie tuinpomp dan verdwijnt, komt het door hoge vraag + restrictie. Dan weet je: je moet aan de zuigkant verbeteren of minder tegelijk vragen.
Stap 5 — Check de aanzuigslang
- Is het een versterkte aanzuigslang?
- Zit hij ergens geknikt of platgedrukt?
- Is hij heel lang?
Stap 6 — Check bochten en verloopjes aan de zuigkant
Probeer het simpel te maken:
- zo min mogelijk bochten,
- zo min mogelijk verloopjes,
- liever één goede aansluiting dan drie adapters.
Stap 7 — Check de voetklep/aanzuigkorf
- zit hij verstopt?
- hangt hij in slib?
- is de zeef te klein?
Oplossingen: wat werkt echt bij cavitatie tuinpomp?
Nu de praktische fixes. Je hoeft ze niet allemaal te doen; begin bij de makkelijkste.
Fix 1 — Maak de zuigkant “dik en kort”
Als je één regel onthoudt voor cavitatie tuinpomp, laat het deze zijn:
Korte, dikke, versterkte aanzuigslang + zo min mogelijk bochten.
Dat alleen al lost in veel tuinen cavitatie tuinpomp op.
Fix 2 — Pomp dichter bij de waterbron zetten
Het is bijna altijd beter om:
- de pomp dichtbij de ton/IBC te zetten (korte zuig),
- en daarna langer te gaan op de perszijde (naar de tuin).
Waarom? Drukken (perszijde) gaat makkelijker dan trekken (zuigzijde).
Fix 3 — Filterstrategie verbeteren
- Grof voorfilter op de zuigzijde (maar schoonhouden!)
- Eventueel extra fijn filter op de perszijde (bij druppelslang)
👉 Zie Filter & terugslagklep tuinpomp.
Fix 4 — Voetklep/zeef groter of schoon (en niet in slib)
Bij IBC:
- hang de aanzuiging een paar cm boven de bodem,
- vermijd slib,
- gebruik zeef/korf die niet te klein is.
👉 Zie IBC aansluiten.
Fix 5 — Minder “vraag”: werk met zones
Als cavitatie tuinpomp optreedt bij meerdere sproeiers:
- maak 2 zones en draai ze om de beurt,
- of kies sproeiers met lagere doorstroming.
👉 Zie Sproeiers (bar en hoeveel tegelijk) en Debiet, druk en opvoerhoogte.
Fix 6 — Controleer op luchtlekken (bonusfix)
Een mini-luchtlek kan alles erger maken.
- Check O-ringen,
- slangklemmen,
- schroefdraad.
👉 Zie Tuinpomp primen & ontluchten.
Fix 7 — Overweeg droogloopbeveiliging (bij lege ton)
Als je systeem vaak bijna leeg raakt en cavitatie tuinpomp regelmatig opduikt, is droogloopbeveiliging handig—zeker om schade te voorkomen.
(Dit onderwerp komt ook terug in je roadmap, Droogloopbeveiliging tuinpomp.)
Extra tips voor IBC en regenton
IBC
- Dek af tegen zon (minder alg)
- Aanzuigpunt niet op bodem (slib)
- Filter vaker checken
Cavitatie tuinpomp bij IBC is vaak een combinatie van slib + filterrestrictie + te lange zuigslang.
Regentonnen
- Waterniveau zakt snel, dus zuighoogte verandert snel
- Controleer adapters en rubbers (luchtlekken)
- Overweeg dompelpomp als je structureel zuigproblemen hebt
Preventie: cavitatie voorkomen in het dagelijks gebruik
Dit zijn de “beste gewoontes”:
- Filterroutine: check en spoel regelmatig (Onderhoud tuinpomp).
- Gebruik versterkte aanzuigslang en houd hem kort.
- Niet sproeien als de ton bijna leeg is.
- Werk met zones bij sproeiers.
- Vermijd onnodige bochten/verloopjes aan de zuigkant.
- Zet de pomp op een plek waar je snel even kunt checken/onderhouden.
FAQ
Is cavitatie tuinpomp meteen schadelijk?
Een keer kort is meestal niet direct fataal, maar als cavitatie tuinpomp vaak of lang voorkomt, kan het slijtage versnellen. Het is dus slim om het te fixen.
Kan cavitatie lijken op lucht in de leiding?
Ja. Daarom is de combinatie van geluid + gedrag belangrijk. Cavitatie tuinpomp wordt vaak erger bij hogere vraag (sproeier verder open).
Hoe voorkom ik cavitatie bij sproeiers?
Zorg dat de zuigkant voldoende aanvoer heeft (kort/dik), filter schoon is, en gebruik zones als je meerdere sproeiers wilt.
Kan een haspel cavitatie veroorzaken?
Indirect: een haspel zorgt vooral voor weerstand op de perszijde. Dat geeft vaak drukverlies en soms een zwaar lopende pomp. Cavitatie tuinpomp ontstaat meestal aan de zuigkant, maar hoge totale belasting kan het wel “triggeren” als de zuigkant al op de grens zit.
Afsluiting
Cavitatie tuinpomp klinkt heftig, maar is meestal te fixen door je zuigkant slimmer te maken: kort, dik, schoon en luchtdicht. Begin met waterniveau checken, filter reinigen, en testen met lage vraag. Pas daarna ga je sleutelen aan slangen, bochten en zones.
Verder lezen:
